پنج شنبه, 24 مرداد 1392 ساعت 02:32

بيو سراميك و مهندسي بافت در ساخت استخوان

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

در سال‌هاي اخير استفاده وسيعي از بيوسراميك‌هاي كلسيم فسفاتي ، از قبيل هيدروكسي آپاتيت (HA) و تري كلسيم فسفات (TCP) در كاربردهاي بازسازي و ترميم استخوان ، صورت گرفته است. اين بيو سراميك‌هاي كلسيم فسفاتي داراي شباهت شيميايي و ساختاري با فاز معدني استخوان هستند و موجب تسريع رشد سلول‌هاي استخواني مي شوند. از بيوسراميك‌هاي زيست فعال ، در ارتوپدي براي ترميم نقايص استخوان و پوشش سطوح ايمپلنت‌هاي فلزي ، جهت بهبود يكپارچگي ايمپلنت ، استفاده مي‌شود. در عين حال اين مواد به خاطر تردي و شكنندگي ، جهت شكل دادن دچار مشكل بوده و نيز داراي نرخ تخريب كم و خواص مكانيكي ضعيف هستند.


استفاده از كامپوزيت پليمر زيست تخريب پذير/ بيوسراميك ، مي تواند راه حلي براي حــل ايــن مـشـكــلات بــاشـد. اضـافـه كـردن پـلـيـمـرهـاي زيـسـت تـخـريـب پـذيـر از قـبـيـل پـلي ال-لاكتيك اسيد (PLLA)، پلي گليكوليك اسيد (PGA) و كو پليمر پلي لاكتيك اسيد - پلي گليكوليك اسيد (PLGA) ، به سراميك‌هاي كلسيم فسفاتي ، امكان كنترل بهتر ساختارهاي ميكروسكوپي و ماكروسكوپي را در شكل دادن كامپوزيت‌ها براي بهبود عيوب استخواني ، فراهم مي آورد. به علاوه ، از پليمرهاي زيست تخريب پذير مي توان جـهـت كـاهـش شـكـنـنـدگـي سـرامـيـك‌هـا ، اسـتـفاده كرد. كامپوزيت‌هاي پليمر زيست تـخـريب پذير/ بيوسراميك ، مواد اميد بخشي براي پيوند استخوان بوده و بسيار مورد توجه قرار گرفته است.
امروزه جهت ساخت داربست‌هاي كامپوزيت پليمر/ بيوسراميك جهت كاربرد در مهندسي بافت استخوان بيشتر از روش‌هاي (SC/PL) Solvent casting / Particulate leaching ، (GF/PL) Gas foaming / Particulate leaching و Phase Separation استفاده مـي‌شـود. سـاخـت داربـسـت‌هـاي كـامـپـوزيـت از روش SC/PL و Phase Separation با اسـتـفـاده از حـلال‌هـاي آلـي انـجـام مـي پـذيـرد كـه حـلال‌هـاي باقيمانده در داربست‌ها مي‌تواند براي سلول‌هاي پيوندي يا بافت‌هاي ميزبان ، مضر باشند. استفاده از روش GF/PL ، براي ساخت داربست‌هاي كامپوزيت ، علاوه بر مستحكم بودن ، داراي قابليت هدايت استخوان بوده و همراه با نرخ تخريب كنترل شده است تا فضاي لازم براي تشكيل استخوان جديد را فراهم آورد.
نحوه ساخت داربست‌ها
داربست‌هاي كامپوزيت متخلخل PLGA/HA با استفاده از 2 روش GF/PL و SC/PL ساخته شدند و مورد مقايسه قرار گرفتند. جهت ساخت داربست از روش GF/PL ، كامپوزيت هاي PLGA/HA با نسبت 25:75 ذرات ( PLGAقـطـر=200-100 مـيـكـرومـتـر، وزن مـولـكـولـي Da =100000، پـلـيـمـرهـاي )Birmingham نانو ذرات ( HAقطر=تقريبا 100 نانومتر شركت بركلي) و ذرات سديم كلرايد ( قطر=200-100 ميكرومتر ) آماده شدند. ذرات پليمر با ذرات NaCl و HA مخلوط شـدنـد. نـسـبت جرمي PLGA/HA/NaCl ، 9:1:1 بود. مخلوط مذكور داخل قالب‌هاي صفحه‌اي شكل به قطر 35/1 سانتيمتر ريخته و به مدت يك دقيقه با پرس Carver ، تحت فشار PSI 2000 ، قرار داده شد ؛ تا ضخامت 7/1 ميلي متر ، حاصل آيد. سپس ، نمونه ها در معرض فـشـــار بــالاي گــاز 2PSI( CO800) بــه مــدت 48 ساعت ، قرار داده شد ؛ تا پليمر با گاز ، اشباع شود. آنـگـاه بـا كـاهـش فـشار گاز به فشار محيط ، يك پايداري ترموديناميك ، حاصل شد كه منجر به جـــوانـــه زنــي و رشــد حـفــره هــاي 2CO ، درون داربـسـت گـشـت. ذرات NaCl از داربـست‌ها با شستشو در آب مقطر به مدت 48 ساعت ، حذف شد. داربست‌هاي PLGA بدون HA نيز با روش GF/PL ، توليد شده و به عنوان نمونه شاهد مورد استفاده قرار گرفت .(GF/PL-No HA( جهت ساخت داربست از روش SC/PL ، ابتدا PLGA در حلال متيلن كلرايد با 10 درصد غلظت (w/v)، حل شده و NaCl و HA به محلول PLGA در هـمــان انــدازه هــا اضــافــه شــدنـد. سـپـس ايـن مخلوط در استوانه‌هاي تفلوني به قطر 5/21ميلي متر و ارتفاع 25 ميلي متر ريخته شد. پس از تبخير حــلال ، داربـسـت‌هـاي كـامـپـوزيـت از قـالـب‌هـا بــيــــرون آورده شــــد و نــمــــك بـــا قـــرار گـــرفــتـــن داربـسـت‌هـا در آب مـقـطر به مدت 48 ساعت ، حـذف شـد و در نهايت داربست‌هاي متخلخل PLGA/HA از روش ساخت SC/PL حاصل آمد.
مشخصات داربست‌هاي PLGA/HA
سـاخت داربست از روش GF/PL و سپس شستشو و حذف نمك ، در داربست‌هاي حاوي درصد بالاي ذرات نمك طعام ، منجر به تشكيل ســاخـتـار‌هـاي مـتـخـلـخـل بـا تـخـلـخـل‌هـاي بـاز ، مـــي‌شـــود. روش SC/PL ، مــنــجـــر بـــه ســـاخــت داربـســـت‌هـــايـــي بـــا انـــدازه تــخــلـخــل 100-200 مـيـكـرومـتـر مـي شـود. بـرعـكس روش GF/PL ، مـنـجـر بـه سـاخـت داربـسـت‌هـايـي با دوسطح از تـخـلـخـل مـي‌شـود. يـكـي مـاكـرو تـخـلـخـل هـاي پــيـــونـــدي (100-200 مــيــكــرومـتــري) كــه در اثــر شستشو و حذف ذرات نمك طعام ، حاصل مي شود و نيز تخلخل ‌هاي بسته و كوچك‌تر (10-45 مــيــكـــرومـتــري) كــه دراثــر جــوانــه زنــي و رشــد حفره هاي گازي ، در داربست، ايجاد مي شوند (شــكـــل-2 قــســمـــت .)B مــيـــانــگــيـــن تــخــلــخــل داربست‌هاي GF/PL و SC/PL به ترتيب%3ر91 و%3ر85 درصد است.


خـواص مـكـانـيـكـي داربست‌ها با استفاده از آزمـون‌هـاي فشار و كشش ، مورد ارزيابي قرار گـرفـت. داربـسـت‌هاي GF/PL ، داراي خواص مكانيكي بهتري نسبت به داربست‌هاي SC/PL بودند. ميانگين مدول فشار ، براي داربست‌هاي SC/PL ôGF/PL بـــــــه تــــــرتـــيــــــب MPa4/0+3/2 وMPa3/0+5/4 بـود و مـيـانـگـيـن مـدول كـشـشـي براي آن‌ها به ترتيب 1/0+0/2 و2/0+9/26 مگا پاسگال بود. اين داده ها ، بيانگر 99 % افزايش در مدول فشاري و %1331 افزايش در مدول كششي است كه نشان دهنده آثار مثبت فرايند توليد GF/PL ، در بهبود خواص مكانيكي داربست‌ها است. براي تعيين اينكه آيا فرايند توليد داربست‌ها بر ميزان تماس HA با سطح داربست ، تاثير دارد يا خير ، HA را با ماده رنگي آبدوست ، مشخص كرديم و نشان داده شد كه اين تاثير در داربست‌هاي GF/PL بيش از داربست‌هاي SC/PL است (شكل 3 قسمت هاي .(A,C,D تـركـيـب سـطـح داربـسـت‌هـاي كـامپوزيت PLGA/HA را نيز به وسيله XPS ، بررسي كرديم. ميزان كلسيم در سطح داربست GF/PL بيش از سطح داربست SC/PL بود(شكل3 - قسمت .(G
كشت استئوبلاست‌ها روي داربست‌ها
عـلاوه بـر كـشـت سـلـولي در آزمايشگاه ، داربست‌ها در بدن موجود زنده (موش آزمايشگاهي) نيز قرار گرفتند. هر دو داربست كامپوزيت PLGA/HA ، امكان چسبيدن و تكثير طي يك دوره 56 روزه كشت آزمايشگاهي را از خود نشان دادند. تراكم اوليه 106x2 سلول در هر داربست ، منجر به 106x33/1 سلول در هر داربست شد كه به داربست GF/PL پس از گذشت يك روز از كشت ، چسبيبده بود كه ميزان 5/66% را نشان مي دهد. بـراي داربـسـت SC/PL ، كـارايـي مـذكـور 62 درصـد بـود. رشـد سـلـول‌هـاي استخواني (اسـتـئـوبـلاسـت‌هـا) در داربـسـت‌هـاي GF/PL ، سـريـع‌تـر از داربـسـت‌هاي SC/PL بود (شـكـل4.) ميانگين دانسيته سلول داربست‌هاي GF/PL ، برابر106x48/2 سلول در هر داربست ، پس ا
ز گذشت 4 هفته از كشت بود ؛ درحالي‌كه براي داربست‌هاي SC/PL ، برابر 106x19/2 سلول در هر داربست بود ؛ يعني به ترتيب 5/86 % و 7/69% رشد را نشان دادند (شكل5.) بررسي كاشت در بدن موجود زنده كاشت هردو نوع داربست كامپوزيت PLGA/HA ، منجر به ايجاد و رشد سلول‌هاي استخواني جديد ، طي 5 و8 هفته ، در بدن موجود زنده (موش آزمايشگاهي) شد. 5 هفته پس از كاشت ، ميزان كمي سلول‌هاي استخواني ، هم در داربست‌هاي ( SC/PLشكل6 قسمت )A,B و هم در ( GF/PLشكل6 - قسمت )C,D مشاهده شده است. 8هفته پس از كاشت ، رشد سلول‌هاي استخواني افزايش يافت (شكل7 قسمت .)C,F تجزيه وتحليل بافت شناسي مقاطع مياني بافت‌ها ، نشانگر تشكيل سلول‌هاي استخواني بيشتر در داربست‌هاي GF/PL ، نسبت به داربست‌هاي SC/PL و داربست‌هاي PLGA بدون HA ، پس از گذشت 5 و 8 هفته
از كاشت بود
قسمت .(A برعكس ، داربـسـت‌هـاي PLGA بـدون HA ، هـيـچ سلول استخواني جديدي پس از 8 هفته، توليد نـكردند. بيشتر حفره هاي داربست‌هاي PLGA بدون HA ، توسط بافت‌هاي پيوندي ، بدون ايجاد سلول‌هاي استخواني طي 5 و8 هفته پر شده بود (شكل7 - قسمت .(A,Bبحث و نتيجه‌گيري دو روش (SC/PL) Solvent casting / Particulate leaching ، (GF/PL) Gas foaming / Particulateleaching ، جهت ساخت داربست‌هاي كامپوزيتي بيوسراميك/ پليمري ، جهت مهندسي بافت استخوان ، مورد بررسي قرار گرفت. داربست‌هاي PLGA/HA كه توسط روش GF/PL ساخته شدند، باعث تماس بالاي HA روي سطح داربست شده و ايجاد و رشد سلول‌هاي استخواني در آن‌ها ، نسبت به روش SC/PL ، بهتر بود. در مقايسه بـا سـاير روش‌هاي ساخت داربست‌هاي كامپوزيتي پليمري/ سراميكي ، روش GF/PL داراي مزاياي زيادي است كه در ادامه بيان مي‌شود : 1) در فرايند GF/PL ، استفاده ازحلال‌هاي آلي لازم نيست. حلال ‌هاي آلي باقيمانده در داربـسـت‌هـا ، مـنـجـر به آسيب سلول‌ها و بافت‌هاي مجاور مي‌شوند. به علاوه ، تماس حلال ‌هاي آلي ، مي تواند مانع فعاليت عوامل فعال بيولوژيك شود. 2) روش GF/PL مــي تــوانــد بـه طـور مـؤثـري بـيـو‌سـرامـيـك‌هـا را در تـمـاس بـا سـطـح داربست‌هاي كامپوزيت پليمري/ بيوسراميكي قراردهد. اين موضوع را مي توان با آناليز XPS و استفاده از مواد رنگي آبدوست ، بررسي كرد. روش SC/PL ، منجر به پوشش داده شدن پليمر ، روي بيو‌سراميك‌ها مي‌شود كه اين امر موجب مي شود كه بيو سراميك‌ها ، تماسي با سطوح داربست ، پيدا نكنند ؛ درحالي‌كه در روش GF/PL كه از محلول پليمري استفاده نمي‌شود ، اين تماس ، بسيار خوب برقرار مي‌شود. بنابراين داربست GF/PL ، تماس سلول‌هاي استخواني را با سراميك‌هاي زيست فعال كه باعث رشد سلول‌هاي استخواني مي شود ، بيشتر مي كند. 3) داربست‌هاي GF/PL ، خواص مكانيكي بهتري نسبت به داربست‌هاي SC/PL ، دارا هستند. داربست‌هاي GF/PL ، داراي مدول‌هاي فشاري و كششي بسيار بالاتري هستند كه مي تواند ناشي از دانسيته بيشتر و زنجيره هاي پليمري تحت فشار باشد. به علاوه ، حلال باقيمانده در داربست‌هاي SC/PL مي تواند به عنوان عامل داكتيل شدن پليمر ، عمل كند. اسـتـفـاده از داربـسـت‌هـاي GF/PL ، مـنـجـر بـه بـهـبـود پـتـانسيل سلول‌هاي استخواني مـي‌شـود. چون داربست‌هاي SC/PL و GF/PL ، داراي خواص فيزيكي مشابهي از نظر اندازه تخلخل و به هم پيوستگي تخلخل ‌ها هستند، تفاوت در ميزان ايجاد و رشد سلول هاي استخواني در آن‌ها مي تواند ناشي تماس مستقيم سلول‌ها با ذرات HA روي سطح داربست باشد كه تكثير و رشد سلول‌هاي استخواني را تحريك مي كند. برعكس ذرات HA در داربست‌هاي SC/PL ، توسط پليمر پوشش داده مي شوند و تماسي با سلول ندارند و تخريب PLGA نياز به زمان طولاني داشته و هيچ شتابي در ساخت سلول‌هاي استخواني توسط HA ، ديده نمي‌شود

منبع:سایت علمی دانشجویان ایران

خواندن 2538 دفعه
محتوای بیشتر در این بخش: « مهندسي بافت (tissue engineering)
برای ارسال نظر وارد سایت شوید