سه شنبه, 16 مهر 1392 ساعت 12:20

اتوکلاو

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

اتوکلاو دستگاهی است که با استفاده از بخار اشباع برای استریل کردن تجهیزات آزمایشگاهی و پزشکی در فشار و دمای بالا به کار می رود. عوامل انتقال بیماری مانند باکتری ها، قارچ ها و ویروس ها می تواند برای بیماران بسیار خطرناک باشد. در دندانپزشکی که ابزار در تماس مستقیم با خون و یا سایر نقاط بدن می باشد یا برای استریل سوزن های تزریق زیر جلدی تمهیدات جدی باید در نظر گرفته شود. بخار تولید شده در اتوکلاو توانایی از بین بردن همه این عوامل را دارد می توان اظهار کرد موجودات زنده کمی قادر به زنده ماندن در اتوکلاو هستند.

 

با قرار دادن تجهیزات در محفظه اتوکلاو می توانیم مطمئن شویم که آن ها تمیز شده و عاری از هر گونه آلودگی می شوند.

در بيمارستان ها براى استريل كردن، از بخار در درجه حرارت مورد نياز استفاده می شود كه با طراحى اتوكلاوها در مقياس كوچك و بزرگ به اين امر تحقق داده شده است. با قرار دادن وسيله مورد نظر در اتوكلاو و طى زمان مورد نظر، اين وسيله توسط حرارت داده شده به آن استريل و ميكروب زدايى می شود.

اتو کلاو در سال 1879 توسط چارلز چمبرلن (Charles Chamberland) اختراع شده است.

یکی از مهمترین مسائل قبل از استفاده از اتوکلاو تخلیه کامل آن از هوا می باشد.

از اتوکلاو در بیشتر آزمایشگاه ها استفاده می شود . اما از کاربرد های اتوکلاو می توان در دامپزشکی ، پزشکی ، دندانپزشکی ، میکروب شناسی و .. اشاره کرد.

در اتوکلاو وسایل را تحت فشار 15 کیلو گرم در هر 5/2 سانتی متر ( یک اینچ) و در جه حرارت 121 در جه سانتیگراد بمدت 20 دقیقه قرار دهید . در مو قع ا ستفاده ار این  وسیله باید دقت نمود که وسایل بخوبی تمیز شده و بسته بندی ( پک ) شوند. معمولا از پار چه های دو لایه جهت پیچیدن وسایل استفاده می شود که ست نام دارد.

نباید زیاد سفت با شند زیرا که بخار آب بتواند بحد لزوم از آنها بگذرد و نباید زیاد شل بسته شود که داخل اتو کلاو باز گردد.

 

اجزای تشكیل دهنده اتوكلاو خودكار

دارای دو صفحه مدرج دایره ای شكل جهت نمایش میزان فشار دستگاه اتوكلاو و فشار چمبر (فشار محفظه) است. اتوكلاو خودكار دارای دكمه ای است جهت انتخاب جنس ماده ای كه قرار است استریل شود ( مایع یا جامد .) همچنین این دستگاه دارای یك نمایشگر درجه حرارت است.

اتوكلاو دستی

آنچه گفته شد در رابطه با اتوكلاو خودكار بود اما در اتوكلاو دستی اصول كار همانند اتوكلاو خودكار است با این تفاوت كه برای ورود بخار به محفظه شیر ورودی به صورت دستی باز و بسته می شود و تخلیه بخار نیز به صورت دستی انجام می گیرد. باز و بسته كردن در نیز به صورت دستی انجام می شود. زمانی از این اتوكلاو استفاده می شود كه اتوكلاو خودكار در دسترس نباشد یا دارای مشكل فنی باشد.

حذف هوا
بعد از بستن دراتوکلاو مقداری هوا در ظرف باقی میماند وباید حذف شود علت آن این است که هوای گرم در مقایسه با بخار به مدت زمان زیادی برای استریل کردن نیاز دارد برای مثال بخار در دمای 134 درجه سانتیگراد به 3 دقیقه وقت برای استریل کردن مواد نیاز دارد در حالی که هوای گرم 160درجه به دو ساعت وقت نیاز دارد

در دستور كار هر اتوكلاو مراحل هفت گانه زیر قرار دارند:

- خطای استریل
2- درب استریل (كه در پشت دستگاه قرار دارد و برای خروج وسایل استریل شده است)
3- درب غیر استریل (جلوی دستگاه قرار دارد و برای ورود وسایل غیر استریل است )
4- سیكل خلاء ( خالی كردن فشار داخل محفظه توسط پمپ خلاء )
5- سیكل استریل
6- سیكل خشك كن
7- اتمام سیكل

این دستگاه اتوكلاو دارای شیلنگ تخلیه و كمپرسور ( جهت فشرده كردن بخار) است . بر سر راه شیر ورودی هوا یك منبع روغن وجود دارد تا هوای خشك وارد دستگاه اتوكلاو نشود و دستگاه اتوكلاو آسیب نبیند.

استریلزا سیون وسایل با اتو کلاو

1- وسایل باید داخل پارچه دو لایه پیچیده شود و در داخل بیکس گذاشته شود.

بیکس: وسیله ای است که هنگام استریل نمودن با اتوکلاو از آن استفاده می شود بنا براین  قبل از استفاده کردن باید کاملا شسته و خشک شود . بیکس  نباید زیاد پر       باشد. هنگامیکه داخل اتوکلاو گذاشته می شود باید دریچه های آن کاملا باز باشد تا بخار آب بتواند براحتی داخل آن شود و پس از استریل کردن به محض خا رج کردن از    اتوکلاو باید در یچه های آن بسته شود . در داخل بیکس میتوان گاز و مقداری پانسمان را قرار داد .برای اطمینان از اینکه وسایل استریل شده اند از تست اتوکلاو استفاده  می کنند که در حالت عادی برنگ زرد است و وقتی استریل شد خطوط تست برنگ سیاه در می آید.

2-  وسایل بعد از خارج شدن از اتوکلاو  تاریخ دا شته با شد.

3-  وسایل داخل پارچه تا 30 روز و وسایل داخل کاغذ پیچیده شده تا دو هفته ( به شرط اینکه رطوبت ندیده با شند ) قابل استفاده  هستند .

4-  بعد از بازکردن درب اتوکلاو ، وسایل را بلا فاصله خارج نکنید ، چون وسایل برای خشک شدن کامل نیاز به یک زمان 10 تا 20 دقیقه ای دارند . و سایل را نباید مرطوب خارج کرد زیرا  غیراستریل خواهند شد.

توجه : مو قعی که وسایل مورد نیاز خود را در بیکس می گذارید در یچه های آنرا باز نموده و نام  محل  را روی چسب درب بیکس بنویسید و همچنین نام وسایل موجود در بیکس و تاریخ مربو طه آن باید روی چسب نوشته شود. . هرگز برای  برداشتن و سایل  از دا خل بیکس نباید دستهای خود را داخل کنیم . برای این منظور از پنس  مخصوص حمل و نقل استریل ا ستفاده می کنیم  .

انواع اتوکلاو

با توجه به نوع ابزار آلات،...، اتوکلاوها به سه کلاس N , S , B طبقه بندی می شوند. این طبقه بندی به منظور صحت عملکرد استریلیزاسیون  با توجه به نوع وسایل صورت می گیرد. 

 Type N : بر اساس استاندارد این اتوکلاو قادر است ابزارآلات جامد بدون پوشش را استریل نماید. بدین ترتیب تضمینی برای استریل وسایل پوشش دار (اعم از پارچه و یا کاغذهای مدیکال)و نیز وسایل حفره دار وجود ندارد. این سیستم فاقد پمپ Vacuum می باشد. اما در طراحی بعضی از کارخانجات سازنده در این نوع اتوکلاو سیستم خشک کن و نیز امکان استریل وسایل پک شده در کاغذهای مدیکال وجود دارد. 

 Type S : وسایلی که در این نوع اتوکلاو می توان استریل نمود توسط کارخانه سازنده مشخص می شود این اتوکلاو می تواند ابزار آلات بدون پوشش جامد یا پوشش دار جامد،

مواد نساجی مثل پارچه، گاز تک لایه و وسایل سوراخ دار نوع B را استریل نماید. یک اتوکلاو کلاس S می تواند با پمپ وکیوم و یا بدون آن تجهیز شود  و قطعاً دارای سیکل خشک کن می باشد.


:Type Bاین اتوکلاو می تواند انواع اینسترومنت ها برای مثال پک شده و نشده جامد، مواد نساجی و اینسترومنت های سوراخ دار نوع B و نوعA را استریل نماید. اتوکلاوهای کلاس B دارای پمپ وکیوم قدرتمندی هستند.

معایب اتوکلاوها:

وسایل حساس به درجات حرارت بالا قابل اتوکلاو کردن نیستند.

استفاده از اتوکلاو موجب احتمال بروز زنگ زدگی در وسایل فولاد کربنی و فرزهایی از این جنس می گردد.

بخار  موجب خوردگی نواحی فولادی گردن و ساقه ی برخی از وسایل الماسی و فرزهای کار می شود.

 

اتو کلاو حرارت مر طوب تحت فشار بخار آب معمولترین و سیله برای استریل کردن مواد مقا وم به حرارت اتو کلاو میباشد که بیشتر در بیمار ستان ها مورد استفاده قرار می گیرد . این و سیله با بخارآب پر فشار عمل استریلیزا سیون را انجام می دهد و در جه حرارت بیشتری تا جو شاندن فراهم می کند .

 از امتیازات اتو کلاو سرعت عمل ، قا بلیت نفو ذ زیاد و در جه حرارت با رطو بت بالا    می باشد که تمام اینها مو جب انعقاد پروتئین میکروبها می شود . به نحوی که زندگی تمام میکرو ارگانیزمها میتواند سریعا تحت تاثیر بخار تحت فشار از بین برود .

توجه دا شته باشیم که این فشار نیست که باکتری را می کشد بلکه در جه حرارت بالا این کار را میکند و تغییر فشار فقط در بالا بردن درجه حرارت و متجاوز از 100 درجه سانتیگراد می باشد .

فور دندانپزشكي


فور وسيله اي بسيار مناسب براي استريل كردن وسايل است. اين دستگاه داراي يك حرارت سنج بوده كه هواي درون آن را به 160 تا170 در جه سانتي گراد مي رسانند و اشيا‌ء را به مدت يك تا دو ساعت درون آن نگه مي دارند،  وسايل پارچه اي را نمي توان در فور قرار داد ، وسايلي را كه در فور قرار مي دهند بايد قبلا كاملا شسته و خشك شده باشد و معمولا از فور براي ضد عفوني وسايل فلزي و شيشه اي مثل سرنگ مي توان استفاده كرد. 

 

خواندن 4500 دفعه
برای ارسال نظر وارد سایت شوید