چهارشنبه, 18 ارديبهشت 1392 ساعت 12:39

انواع دستگاه های تونومتری

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

 

اندازه گيري فشار داخلي كره چشم (IOP) بخشي از معاينات روتين و رايج به خصوص قبل از اعمال جراحي است .اگر فشار داخل چشم افزايش پيدا كند يا اينكه تغييراتي در گردش خون سر عصب اپتيك به وجود آيد، عملكرد رشته عصبي مختل شده و منجر به تاري ديد يا كوري مي شود. به همين منظور براي اندازه گيري فشار داخل چشم و تشخيص بيماري گلوكوما  از دستگاه  تونومتري استفاده مي شود. در اين مقاله به بررسي ساختار و عملكرد دستگاه   Diaton مي پردازيم كه مزيت عمده آن نسبت به روش هاي قبل عدم تماس اين وسيله با سطح قرنيه است.

 

 

در  بسياري از موارد فشار داخل چشم ، بالاتر از حد نرمال و معمول خود است كه اين امر سبب ايجاد تغييراتي در رشته هاي وابسته به عصب اپتيك مي شود. گلوكوما شامل مجموعه اي از بيماري ها    است كه مي تواند تاري ديد يا حتي كوري را به دنبال داشته باشد. گلوكوما در اغلب موارد در طول معاينه هاي مداوم بيمار قابل تشخيص است   اما خود فرد به تنهايي  از تغييرات ايجاد شده مطلع نمي شود . در نوع نادري از اين بيماري ، فشار داخل چشم به شدت افزايش مي يابد و درد و تورم در چشم را به همراه دارد . در برخي موارد، تشخيص گلوكوما به دليل وجود ساختارهاي متفاوت صفحه  اپتيك در هر بيمار ، بسيار سخت است . فشار طبيعي داخل كره  چشم در حدود 10‌ تا 21‌ ميلي متر جيوه است و اغلب در اوايل صبح  محدوده  بالايي دارد . اين فشار به سه عامل زير بستگي دارد :
1-  سرعت ترشح مايع زلاليه توسط جسم مژگاني
2- مقاومت  شبكه ترابكولار و كانال اشلم  در برابر خروج مايع زلاليه
3-  ميزان فشار وريدي اپي اسكلرا
بنابراين معاينه چشم ها به طور مرتب مخصوصا از 50‌ سالگي به بعد توسط  چشم پزشكان يا اپتومتريست ها بسيار مهم و ضروري است.

روش هاي تونومتري
در ابتدا به طور خلاصه  روش هاي موجود براي اندازه گيري IOP را معرفي مي كنيم و در آخر به بررسي تونومتري دياتون مي پردازيم:

تونومتري گلدمن
 ‌در اين روش براي اندازه گيري IOP، از يك پروب كوچك استفاده مي كنند كه به آرامي بر روي سطح قرنيه فشار داده مي شود تا سطح آن مسطح شود . سپس نور آبي اسليت لامپ نوك تونومتر ، به سمت چشم تابانده مي شود ، اسليت لامپ (ضد عفوني شده) را بر روي قرنيه مي‌گذاريم و با پيچ كنار تونومتر فشار وارده بر قرنيه را تنظيم مي كنيم. تصـويـري كـه از داخـل اسليـت لامـپ مشـاهده مي‌شود به‌صورت دو نيم‌دايره سبز رنگ است. با چرخاندن پيچ فوق كاري مي‌كنيم كه لبه دو نيم‌دايره بر روي هم قرار گيرد (شكل2)‌ . در اين حالت قرنيه پهن شده است و عدد روي پيچ (بعد از 10‌ بـرابـر كردن) فشار داخل كره چشم را بر حـســب مـيـليمتـر جيـوه نشـان مـي‌دهـد.گلـدمـن روشي دقيق است كه در بيشتر موارد تشخيصي حساس به كار مي رود . 

 

تونومتري الكترونيكي
 ‌شيوه اي بسيار دقيق است، با اين حال گاهي نتايج با روش گلدمن فرق مي كند. نوك گرد اين دستگاه كه مانند خودكار است، مستقيما بر روي قرنيه گذاشته مي شود و در نهايت IOP خوانده شده بر روي صفحه نمايش رايانه  قابل نمايش است.

 

 

 

تونومتري شيوتز
در تونومتري شيوتز يك پيستون  به آرامي روي قرنيه فشار داده مي شود. هر چقدر قرنيه سفت تر باشد، نيروي بيشتري براي مسطح كردن آن اعمال مي شود. اين روش به اندازه گلدمن دقيق نيست. با اين حال هنوز هم برخي پزشكان در مواقع  اورژانسي، اين شيوه درماني را ترجيح مي دهند. وسيله‌اي دستي كه با مكانيسم ايجاد فرورفتگي در قرنيه ، فشار داخل چشم را نشان مي‌دهد . هرچه فشار داخل چشم بيشتر باشد، ايجاد فرورفتگي در قرنيه يا مسطح‌سازي آن مشكل‌تر است و بر اين اساس دستگاه فشار داخل چشم را نشان مي‌دهد.

 

 

تونومتري Diaton

تونومتر پرتابل ديجيتال Diaton فشار داخلي چشم را از طريق پلك، اندازه گيري مي‌كند كه در آن از قانون علمي بالاستيك (علم حركت گلوله)، تونومتري مبتني بر انداره‌گيري عكس العمل الاستيك چشم در طي انداختن يك شي آزاد با وزن معلوم در يك لحظه روي لايه پوشاننده چشم استفاده شده است.
ايــن نــوع تــونــومـتــر(‌شـكــل 5)‌ يــك بــدنـه پـلاستيكـي دارد. نـوك آن كـه در هنگـام اندازه‌گيريIOP روي پلك بالايي كره چشم قرار مي گيرد و مي تواند به طور آزادانه در طول محور تونومتر حركت كند، تقريبا 3‌ميلي متر از طول بدنه را تشكيل مي دهد و قادر است با نيروي كمي حول محورش بچرخد .
براي دقت اندازه گيري بيشتر ، نوك دستگاه شامل دو برآمدگي به عنوان تكيه گاه است كه براي حذف كردن مشخصه هاي رطوبت پلك و نيز براي فيكس كردن وضعيت تونومتر بر روي كره چشم در طي اندازه گيري كاربرد دارد .
يك ميله نيز با حركت روان در داخل تونومتر وجود دارد كه هنگام  قرار گرفتن بر روي سطح پلك چشم عمل مي كند. دكمه stop هم براي فيكس كردن ميله داخل تونومتر مورد استفاده قرار مي گيرد.

 
دكمه  operation(عمل) روي بدنه و براي كنترل مدهاي عملياتي زير طراحي شده:
- ‌براي روشن يا خاموش كردن تونومتر
- ‌دريـافـت خـودكـار مـقـدار مـتـوسـط نـتيجه IOP در چندين اندازه گيري (ميانگين اندازه‌گيري ها)
براي روشن كردن دستگاه يكبار دكمه operation رافشار دهيد، خاموش شدن نيز با فشار دادن مجدد همان دكمه، صورت مي گيرد.
اين وسيله يك واحد ظرفيت براي كنترل كار و يك انتخابگر فشار دارد كه در داخل جعبه دستگاه قرار داده شده است (تصوير6‌.)
نتيجه تونومتر روي صفحه نمايش به مدت 30‌ثانيه ظاهر مي شود، تونومتر به طور اتوماتيك بعد از اين زمان خاموش مي شود. صفحه نمايش 4‌ حرف نشان مي دهد:  اولين حـرف از سمـت چـپ، بـراي نشـان دادن اطـلاعـات كمكـي اسـت و بـا عـلامت هايي نظيرU""،H""،L""،""وA"" مشخص مي شود ، دو  حرف اول از سمت راست نيز براي نشان دادن نتيجه تونومتري به كار مي روند. اين دستگاه بعد از 6‌ بار اندازه گيري از همه نتيجه‌ها ميانگين مي گيرد و نتيجه ناشي اين ميانگين را بر روي صفحه نمايش نشان داده مي شود.

 ‌سبك اندازه گيري  IOP
اندازه گيري IOP در دو وضعيت براي بيمار امكان پذير است:
 در حالت نشسته، سر بيمار به صورت افقي روي تكيه گاه مخصوص سر،به سمت عقب برگردانده مي شود.
 در وضعيت خوابيده ، سر بيمار به صورت افقي روي  بالشتك (پشتي) تخت معاينه قرار مي‌گيرد .
كنار يا پشت سر بيمار در سمت چپ (اگر وسيله در دست راست شما   است) يا پشت سـر و كنـار او در سمـت راسـت (اگر وسيله در دست چپ است) بايستيد . ديد بيمار را با استفاده از شيء نمونه دريك محل ثابت كنيد (به عنوان مثـال: دسـت بيمـار. ) خـط ديـد تقـريبـا در زاويه 45‌درجه متمايل مي شود (شكل a7) .

بررسي توانايي تونومتر براي كار
صفحه نمايش تونومتر را با يك وسيله  تست (سلكتور فشاري) كه در جعبه (شكل 8)‌ قرار داده شده، بررسي كنيد.
 سـر (دستگاه) در داخل عايقي (شكل  a8) نگهداري مي شود . تونومتر را دقيقا به حالت عـمـــود نـگـــه داريـــد . عــدم سـيـگـنــال صــوتــي، نشان‌دهنده وضعيت صحيح تونومتر است. به آرامي بدنه تونومتر را ، به سمت پايين حركت دهيـد تـا ميلـه در آن جـاي گيرد . اين عمل ، با سيگنـال صـوتـي كـوتـاهـي همراه است . نتيجه كنترل كردن دستگاه ، دردو رقم سمت راست نـمــايـش داده مـي شـود (شكـلb8) . اگـر نتـايـج انــدازه‌گـيـري ديـجـيـتـالـي در مـحـدوده  ( mm Hg2 +-20) دريـافـت شـده و نمادهاي S"" يا "L" در  اولين رقم از سمت چپ صفحه نمايش وجود نـداشتـه بـاشنـد ، تـونـومتـر بـررسـي شـده، قـابـل استفاده است.

خطاهاي معمول در جريان اندازه گيري  IOP
اندازه گيري IOP غير قابل اطمينان با تونومتر  به طور عمده مربوط به رعايت نكردن روش تونومتري و تجربه كم پژوهشگر است. خطاهاي احتمالي و نتايج دريافتي در جدول 2 نشان داده شده است.

 

ضدعفوني كردن
براي ضدعفوني كردن پايه سر و قسمت پاييني ميله ، تونومتر را با سر رو به پايين نگه داريد . از يك تكه پارچه استريل كه با محلول Veltosept نمناك شده ، استفاده كنيد . بايد توجه كرد كه از نفوذ محلول ضدعفوني به داخل مكانيسم ميله جلوگيري شود . بعد از ضدعفوني ، سر و قسمت پاييني ميله را با يك تكه پارچه استريل خشك ، پاك كنيد . ضدعفوني پايه نوك (قسمت ابتدايي وسيله) و ميله بايد قبل و بعد از تونومتري بيمار انجام شود .

منبع:ماهنامه مهندسی پزشکی

 

خواندن 4300 دفعه
برای ارسال نظر وارد سایت شوید