شنبه, 10 فروردين 1392 ساعت 10:13

فتودینامیک تراپی(PDT)

نوشته شده توسط
این مورد را ارزیابی کنید
(1 رای)

فتودینامیک تراپی در درمان سرطان :

فتودینامیک تراپی(PDT ) روشی است مورد تایید FDA (سازمان غذا و دارو)که در آن به کمک لیزر، بیماران سرطانی مورد مداوا قرار می گیرند. در این روش از یک داروی حساس به نور که در معرفی نور لیزر فعال می شود، استفاده می گردد و در نتیجه، سلول های سرطانی و نسج مورد هدف با ایجاد رادیکال آزاد اکسیژن، تخریب می گردد.  

 

تاریخچه:
 اعتقاد بر اين است كه فتوديناميك تراپي (PDT) روشي است به صورت فزاينده اي براي درمان بيماري ها و اختلالاتي كه سيستم هاي مختلف بدن را درگير مي كنند بكار مي رود، سابقه استفاده از اين روش را مي توان در حدود 4000 سال قبل در تمدن مصر باستان يافت كه از تابش پرتو خورشيدو تركيب تجويز خوراكي گياه براي درمان ويتيليگو
استفاده مي شد.

Finsen در سال 1903 برنده جايزه نوبل اين كار در فتوتراپي شد.
توانايي تجمع موضعي در بافت تومورال، به همراه اثر فتوتوكسيك روي سلول هاي تومورال، منجر به توسعه فتوديناميك تراپي به عنوان يك ابزار مدرن در درمان سرطان شده است.

سَرَطان یا چَنگار بیماری‌ای است که در آن سلول های بدن در یک توموربدخیم به طور غیر عادی تقسیم و تکثیر می‌شوند و بافت‌های سالم را نابود می‌کنند. سلول‌های سرطانی از سازوکارهای عادی تقسیم و رشد سلول‌ها جدا می‌افتند. علت دقیق این پدیده نامشخص است ولی احتمال دارد عوامل ژنتیکی یا عوامل بیرونی هم‌چون ویروس و مواد سرطانزا موثر باشد.

روشهای اصلی درمان سرطان عبارتند از:
شیمی درمانی
پرتودرمانی
جراحی
البته روشهای زیر نیز گاه در درمان سرطان به کار رفته‌اند:
ژن درمانی
فتودینامیک تراپی
هایپرترمیا
درمان بیولوژیکی یا ایمونولوژیک
تغذیه درمانی

فتودینامیک تراپی به مانند جراحی یا رادیوتراپی می تواند در درمان بعضی از سرطان ها و یا ضایعات پیش سرطانی به کار رود ولی مطالعات و تجربیات بر آن است که بر کانسرهای زیر موثرتر عمل می نماید:
1- کانسر ریه
2- سرطان های دستگاه گوارش مانند کانسر کولون و مری
3- کانسر مثانه
4- تومورهای مغزی، سر و گردن
5- کانسر پستان

امتیازات  PDT  نسبت به سایر روش های درمانی موثر بر سرطان چیست؟
1- سریع عمل کرده و نسج هدف را بهتر تحت تاثیر قرار می دهد.
2- نسبت به عمل جراحی، خاصیت تهاجمی کمتری دارد ..
3- در PDT  عوارض آزاردهنده شیمی درمانی یا رادیوتراپی مانند ریزش مو، توکسیسیته کلیوی و قلبی، اختلالات پوستی، خونریزی های رحمی، شوک و غیره وجود ندارد .

اجزای فتوديناميک تراپی
1) اکسيژن
2) فتوحساس کننده
3) منبع نور
4)سیستم توزیع کننده منبع نور

اکسیژن به عنوان گونه تخریب کننده اصلی در PDT
این مولکول یک الکتروفیل قوی با طول عمر کوتاه است که در بسیاری از واکنش های فتوشیمی تشکیل می شود. به علت واکنش پذیری بالا با مولکول های زیستی به آسانی با آنها ترکیب شده و با انتقال انرژی الکترونی به آنها باعث افزایش واکنش پذیری آنها می شود و خود به حالت پایه
برمی گردد.

چگونه از درمان فوتودینامیک در درمان سرطان استفاده می‌کنند؟

در مرحلۀ اول استفاده از درمان فوتودینامیک در درمان سرطان ، یک عامل حساس‌کننده به نور وارد جریان خون می‌شود. این عامل را سلول‌ها در سر تا سر بدن جذب می‌کنند ولی مدت باقی ماندن آن در سلول‌های سرطانی بیش‌تر از سلول‌های عادی است.

در حدود 24 تا 72 ساعت پس از تزریق که بخش زیادی از این عامل از سلول‌های عادی خارج شده است ولی در سلول‌های سرطانی وجود دارد، تومور در معرض نور قرار می‌گیرد. عامل حساس کننده به نوری که در تومور قرار دارد نور را جذب و نوعی از اکسیژن فعال تولید می‌کند که سلول‌های سرطانی مجاور را نابود می‌کند .

به نظر می‌رسد درمان فوتودینامیک علاوه بر اينكه سلول‌های سرطانی را نابود مي‌كند، تومور‌ها را به دو شیوۀ دیگر کوچک می‌کند یا از بین میبرد. از آنجا كه عامل حساس کننده به نور رگ‌های خونی در تومور را از بین مي‌برد، بنابراین از دریافت مواد غذایی مورد نیاز توسط سلول‌های سرطانی جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، معمولاً درمان فوتودینامیک سیستم دفاعی بدن را برای حمله به سلول‌های تومور فعال مي‌کند.

نوری که برای این روش درمانی استفاده می‌شود ناشی از لیزر یا منابع دیگر نور است . می‌توان برای انتقال نور به نواحی داخلی بدن نور لیزر را از طریق کابل‌های فیبر نوری (رشته‌های نازکی که نور را منتقل می‌کنند) هدایت کرد .
مثلاً، می‌توان برای درمان سرطان در ریه‌ها یا مری یک کابل فیبر نوری را از طریق یک اندوسکوپ (لولۀ باریک و سبکی که برای مشاهدۀ بافت‌ها در داخل بدن استفاده می‌شود) به این اندام‌ها وارد کرد

درمان فوتودینامیک معمولاً به‌صورت سرپایی انجام می‌شود . همچنین می‌توان از این روش به دفعات استفاده کرد و گاه همراه با روش‌های دیگر درمانی مانند جراحی، پرتو‌درمانی یا شیمی‌درمانی به کار گرفته شود

آیا استفاده از درمان فوتودینامیک عوارض جانبی دارد؟
پروفرم سدیم تا حدود شش هفته پس از درمان باعث حساس شدن پوست و چشم‌ها به نور می‌شود . به همین دلیل به بیماران توصیه مي‌كنند حداقل تا شش هفته از قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید و نورهای داخلی با شدت روشنایی زیاد پرهیز کنند. 

عوامل حساس کننده به نور تمایل به تجمع در تومور‌ها دارند و نور فعال کننده به سمت تومور متمرکز می‌شود. در نتیجه، صدمه‌ای که به بافت‌های سالم وارد می‌شود در کم‌ترین حد است. با وجود این، درمان فوتودینامیک گاه منجر به سوختگی، تورم، درد و ایجاد زخم در بافت‌های سالم مجاور به تومور می‌شود.
بقیة عوارض جانبی روش فوتودینامیک به ناحیۀ تحت درمان بستگی دارد. این عوارض شامل سرفه، مشکل در بلعیدن، درد در ناحیۀ معده، تنفس دردناک یا تنگی نفس است که معمولاً موقتی هستند.

عوارضعمل به روش PDT: 
1- عوارض اتاق عمل: بالا رفتن درجه حرارت بدن، سفتی عضلات، سردرد، تهوع و استفراغ، اسهال، درد در محل تومور و ...، که این عوارض زودگذر بوده و یا به آسانی با دارو قابل کنترل است.
2- عوارض بعد از اتاق عمل: در 8-4 ساعت اول شامل قرمزی، تورم مختصر، خارش، طاول، زخم و تشدید بعضی از بیماری های زمینه ای و نهفته مانند لوپوس اریتماتوز.

خواندن 5341 دفعه
محتوای بیشتر در این بخش: « الکتروسرجریESDorESU نوار قلب ( ECG ) چيست؟ »
برای ارسال نظر وارد سایت شوید