سه شنبه, 28 خرداد 1392 ساعت 16:25

پزشكی از راه دور(telemedicine)

نوشته شده توسط

تعریف پزشكی از راه دور :

 " ارایه خدمــــات درمانی در جایی كه فاصله، فاكتور مهمی محسوب می شود، توسط متخصصان حرفه ای با استفاده از تكنـولوژی اطلاعات و ارتباطات برای تبادل اطلاعات صحیح در زمینه تشخـیص، درمان و پیشـگیری بیماری ها و تحقیقات، با بهره گـیری از جدید ترین دستاوردها در زمینه خدمات درمانی در راستای تأمین هر چه بیشتر سلامت افراد"

 

 

تفاوت telehealth care ،telemedicine  ، telemetry

q  Telehealthcare خدمات ویژه افرادی است که در نقاط دور دست به آن نیاز دارند اما الزاماً بیمـار یـا مجـروح نیـستنـد .

q  Telemetry یا دور سنجی زیستی روشی برای انتقال اطلاعات بیولوژیکی یک موجود زنده و گاهی اطلاعات محیطی او به محل دیگر برای مشاهده و ثبت است. 

 وجه اشتراك بهره گيري از telecommunication

 

 

تاریخچه :

پیشینه استفاده از فنآوری ارتباطات در فرایند درمان، به اواسط قرن هجدهم باز می گردد.

نخستین سازمان: ناسا  -آنها نیاز داشتند كه وضعیت سلامت فضانوردان خود را در موقعیت های مختلف كنترل نمایند.

 

 

اهداف Tele Medicine

«  بهبود مراقبت از بیمار

«  بهبود دسترسی و مراقبت پزشكی برای نواحی روستایی و محروم

«   دسترسی بهتر به پزشكان

«  در دسترس قرار دادن امكانات برای پزشكان جهت هدایت معاینات خودكار

«  كاهش هزینه های مراقبت های پزشكی

«  ایجاد خدمات مراقبت پزشكی (در سطح جغرافیایی و جمعیتی وسیع)

«  كاهش نقل و انتقال بیماران به مراكز درمانی

«  ایجاد فضای مراقبت مدیریت شده در بیمارستان ها و مراكز درمانی

 

 

 

 

انواع خدمات Tele Medicine

  1. مشاوره از راه دور
  2. آموزش الكترونیكی
  3. پایش از راه  دور
  4. جراحی از راه دور

 

مشاوره از راه دور

n   مشاوره از راه دور به دليل سادگي و گستردگي کاربرد بيشترين سهم از تله مديسين را به خود اختصاص داده‌است

×   امکان استفاده از تمام امكانات ارتباطی : تلفن، فاكس، پست الكترونیكی، گفتگوی اینترنتی، صفحه پیغام و...

×    نکته : قابلیت دسترسی هم به اطلا عات مفید وهم اطلاعات غلط و نادرست ، پزشكان قلابی و سایت های فاقد اعتبار پزشكی  وجود دارد

 

 

 

آموزش الكترونیكی

بكارگیری ابزارهای فنآوری اطلاعات ( اینترنت، انواع CD  های آموزشی ، كلیه نرم‌افزارها )  درامرآموزش و تربیت  نیروی انسانی                                            

   فواید:  کاهش هزینه زمانی و هزینه اقامت و فضای آموزشی

 

 

پایش از راه دور:

ارسال online یا offline تصاویر پزشکی و سیگنالهای حیاتی به صورت ویدئو کنفرانس

شامل:

E  رادیولوژی از راه دور

E  پاتولوژی از راه دور

    مراقبت های خانگی از راه دور

 

رادیولوژی از راه دور

رادیولوژی دیجیتال شامل دو قسمت:

  1. قسمت مدیریت اطلاعات رادیولوژی RIS

(Radiology information system) که زیر مجموعه مدیریت اطلاعات بیمارستانی       HIS    

(Hospital information system)  است  و اطلاعات مربوط به هر بیمار را در بر می گیرد .

  1. قسمت تصاویر دیجیتال

(سیستم مخابره و آرشیو تصاویر(PACS))

(Picture Arching & Communication  system)

شامل گرفتن تصویر ، آرشیو تصویر ، اطلاعات ، بازسازی تصاویر ، نمایش و پردازش تصاویر است

پاتولوژی از راه دور:

  • این علم به بررسی بیماری های مرتبط با تغییرات سلول ها و بافت ها می پردازد     
  • نصب دوربین ویدیویی روی میکروسکوپ و یا استفاده از ویدیو میکروسکوپ دیجیتال برای ارسال تصویر اسلاید یا لام به مراکز مورد نظر.

 

اطلاعات مربوط به رنگ درپاتولوژی مهم است.

 

مراقبت های خانگی از راه دور:

n   بیش از همه,  افراد مبتلا به بیماری های قلبی و عروقی و ناهنجاری های تنفسی مزمن به اینگونه مراقبت ها نیاز دارند.

پروژه تله مدیسین سازمان ملل متحد

n   سازمان ملل متحد از تله مدیسین برای پایش وضعیت سربازان حافظ صلح استفاده می كند.

 

 

 

جراحی از راه دور:

  • انجام جراحی پزشكی بدون تماس مستقیم پزشك با بیمار در طول عمل با استفاده از  ابزارهای جراحی روباتیك با كنترل از راه دور
  • نیاز به یک Link اینترنتی قوی برای برقراری ارتباط بین پزشك و وسایل جراحی، مانیتورها و همچنین ارتباط با پزشكان با تجربه

 

 

اولین جراحی از راه دورفرااقیانوسی در جهان :

n   در 7 سپتامبر 2001 کيسه ی صفرای  بیمار68 ساله ای   بستری در بیمارسـتانCIVIL  در شــــــرق فرانسه ،توسط تیم جراحــی در نیـویورك برداشته شد.

n     با کمک خط فیبر نوری پرسرعت  و با اسـتفاده از سیســتم جراحـــی روباتـیك لاپاروسكوپی Zeus  

 

كاربرد جراحی از راه دور در عمل قلب :

  • از ركورداران این جراحی : پروفسور هرمزمهمنش پزشك ایرانی مقیم آلمان

  

   انواع روشهای جراحی قلب :

  1.  روش جراحی باز(Open Surgery)
  2. روش جراحی اندوسكوپیك (Endoscopic Surgery)

û     در حال حاضرتنها براي جراحی هایی با دقت پایین و نه جراحی های دقیق مثل جراحی قلب

n   روش Robotic

مرزهای محدود كننده برای جراحی از راه دور

n   تداخل سیگنالهای فرستاده شده با سیگنالهای مورد استفاده افرادي كه در حال  download كردن یك فایل هستند.

n    وجود مشكلاتی در ارسال تصاویر برای پزشكان

 

3 اصل مهم  براي telemedicine :

  • کسب اطلاعات (Data acquicition
  • محیط مخابراتی پزشکی Medical communication server
  • دریافت و مراجعه

 

بلوک کسب اطلاعات Data Acquisition

  • شامل تمام دستگاه های ثبت آثار حیاتی و یا تصویربرداری پزشکی است. ) هر گونه داده در تشخيص پزشكي )
  • مسئله مهم درTelemedicine   نوع داده است . يعني داده ديجيتالي  ، تصاوير پردازش و فشرده شده باشند . سیگنال ها باید دارایSNR ( (Signal to Noise Ratio بالایی باشند تا بتوان آنها را به صورت مطمئن و دقیق ارسال کرد.
  • وجود workstation  ضروري است.

 

 

محیط مخابراتی پزشکی


Medical Communication Server

 

3 نوع ارتباط مخابراتي  :

1 . ارتباط محدود : ارتباط سیستم های مانیتورینگ به یک مرکز دريك LAN  یک بیمارستان. ارتباط با یک شبکه محلی

 

2 . ارتباط 2 مركز دور : ارتباط دو پزشک یا متخصصین با بیمار

ارتباط باتلفن ثابت یا WLAN، موبایل و اینترنت

 

3 . ارتباط خيلي دور يا از شخص با وسيله متحرك : ارتباط با مسافران هوایی و دریایی و فضانوردان، آمبولانس ها و بیمارانی که در خانه هستند . ارتباط با تکنولوژی های بی سیم، ماهواره و WLAN

 

 

دريافت و مراجعه:

بعد از پردازش اطلاعات 5  وسیله اصلی زیر مورد نیاز است :

1 .  وسیله نمایشگر Display Device

2 . سیستم بایگانی اطلاعات Archival Device

3 . نرم افزارها و سخت افزارهایی برای آنالیز اطلاعات Analysis Device

4 . سیستمی برای ارتباط های چند طرفه و کنفرانس Conference Device

5 . سیستم ارتباط با کاربر User Interface

 

 

مدهای عملیاتی، پیکربندی و ساختار سیستم های پزشکی از راه دور:

ü   مهمترین قسمت یک سیستم Telemedicine سیستم مخابراتی است .

مدهای عملیاتی سیستم های Telemedicine :

  1. store and forward
  2. real time interactive

 

 

اجزاء سیستم مخابراتی:

  • یک جزء سیستم های Telemedicine ، سیستم مخابراتی آنهاست که می تواند کابل مسی (Cupper Wire)، فیبرهای نوری، مایکروویو یا مخابرات ماهواره ای باشد.
  •  به طور کلی سخت افزارهای یک سیستم Telemedicine شامل: تلفن، مودم، رادیوی سلولی، Radio Pagers ، VHF Radii، ISDNLine ) Integrated Service Digital Network )، ATM (Asynchronous Transfer Mode) ، Videoconferencing و ماهواره است.
  •  نرم افزارهای بیشتر شامل نرم افزارهای فشرده سازی داده، اینترنت، E-Mail و Portal است  .

 

خصوصیات سیستم مخابراتی

در ارسال داده هاي پزشكي نكات زير بايد رعایت شود :

  1. ظرفیت کانال
  2. قابلیت اطمینان
  3. تداخل الکترومغناطیسی  یا EMI
    (Electro Magnetic Interface)

 

Data Transmission Media و شبکه ها:

  1. رابط های شبکه Network Interface
  2.  پروتکل های شبکه
  3.  اطلاعات
  4.  شبکه اصلی یک سیستم Telemedicine

 E . اینترنت و شبکه web

 

اطلاعات:

  1. : Video برای Teleconferencing از ویدیوهای Low Rate و برای Telediagnosis از High Rate استفاده می شود.  مثلاً               (64Kb/s to 1.92Mb/s)H.261 و (15-34Kb/s)H.263 یا (1.2-2Mb/s)MPEG ، برای کنفرانس و الگوریتم های فشرده سازی بهتر چون MPEG-1 یا MPEG-2 برای تصاویر تشخیصی مناسب اند .
  2.  Audio
  3.  Image  : معمولاً یک طرفه فرستاده می شود در نتیجه به یک مسیر انتقال نیاز است.

 

استفاده از سیستم های Multimedia در Telemedicine:

  1. تصاویر یا PACS (Picture Archiving and Communications Systems)  مانند Medical Diagnosis Imaging Support سبب عدم نیاز به فیلم شده اند. PACS ها تصاویر دیجیتالی را از قسمت های مختلف بیمارستان دریافت و در یک مرکز ذخیره و بایگانی می کنند که برای سایر ایستگاه ها قابل دسترس و Download کردن باشد.
  2.  اکتساب رسانه ها Media Acquisition
  3.  ذخیره سازی رسانه ها Media Storage
  4.  فشرده سازی و بازسازی
  5.  پردازش تصویر

 

 

استانداردها

  1.  استاندارد ارسال تصاویر پزشکی (DICOM)
  2.  استانداردهای شبکه(( ISDN , ATM
  3.  استاندارد (Health Level 7) HL7